Alemus haldâttâhriehti lii čuávdám váldu-uási sämitige vaaljâluvâttâlmân čuoccâm vaidâlusâin

Julkaistu 14.10.2019

Alemus haldâttâhriehti lii onne adelâm suullân 130 miärádâssâd vaidâlusâin, moh kyeskih sämitige ive 2019 vaaljâluvâttâlmân. Täin miärádâsâin ohtâ lii almostittum ihekirjemiärádâssân.

Onne adelem ihekirjemiärádâssáin alemus haldâttâhriehti komettij sämitige haldâttâs miärádâs já macâttij ääši sämitige haldâttâsân uđđâsist kieđâvuššâm náál. Alemus haldâttâhrievti mield sämitige haldâttâs miärádâs ij tiävdám vátámâšâid, moh láá asâttum miärádâs vuáđustâssáid haldâttâhlaavâst.

Sämitige vaaljah toimâttuvvojii 2.-30.9.2019. Vaidâlusâi kieđâvuššâm vaattâm ääigi já ciälkkámušmonâttâlmij kiergâttem tiet áášán kyeskee miärádâsah láá adelum eskin vaaljâi toimâttem maŋa. Alemus haldâttâhriehti páhudij ihekirjemiärádâsâstis, et koččâmušâst vaidâleijee merkkiimist áášánkullee ive vaaljâluvâttâlmân lii ain-uv jiečânâs merhâšume čuávuváin vaaljâin.

Alemus haldâttâhriehti addel vala loopâid miärádâsâid sämitige vaaljâluvâttâlmân čuoccâm vaidâlusâin roovvâdmáánu ääigi.

Ohtâvuotâtiäđuh:
Päivi Musakka, viestâdemhovdâ
050 341 1347
paivi.musakka@oikeus.fi

Ihekirjepaječaalâ 11.10.2019

Sämitiggevaaljah – Merkkim vaaljâluvâttâlmân – Vuoigimvátámâš hilgom – Vuoigâdvuotâ finniđ vuáđustâllum miärádâs – Nubástusuuccâm

Sämitige vaaljâluvâttâlmân merkkiimân kyeskee ääšist lâi čuávdimnáál, puovtij-uv vaidâleijee anneeđ suu adelem vuáđustâsâiguin sämitiggeest adelum laavâ 3 §:st uáivildum sämmilâžžân. Alemus haldâttâhriehti ferttij kuittâg ovdil taam árvuštâllâđ, tevdii-uv sämitige haldâttâs miärádâs vuáđustâsah haldâttâhlaavâ 45 § vátámâšâid.

Sämitige vaaljâlävdikodde lâi hilgom vaidâleijee pivduu šoddâđ merkkejuđ sämitige vaaljâluvâttâlmân. Vaaljâlävdikode vuáđustâsâi mield vaaljâlävdikodde ij tubdâm vaidâleijee säämi algâaalmug jesânin.

Sämitige vaaljâlävdikodde lâi hilgom vaidâleijee vuoigimvátámâš ovdeláá mainâšum miärádâsâst. Vaaljâlävdikodde lâi vuáđustâllâm vuoigimvátámâš hilgom pááhudmáin, et vaaljâlävdikode tiäđust ij lamaš feilâ tâi eres vuáđustâs, mon keežild miärádâs kolgâččij vuoigiđ. Vuáđustâsâin lâi meid čujottum OA olmoošvuoigâvuotâkomitea uáiviláid, sämmilij jiešmeridemvuoigâdvuotân já juávkkutuhhiittem merhâšumán sämitige vaaljâluvâttâllâm rähtimist.

Sämitige haldâttâs lâi hilgom vaidâleijee vuoigimvátámâš vaaljâlävdikode miärádâs keežild. Sämitige haldâttâs lâi vuáđustâllâm vuoigimvátámâš hilgom pááhudmáin, et sämitige haldâttâs tiäđust ij lamaš feilâ tâi eres vuáđustâs, mon keežild vaaljâlävdikode miärádâs kolgâččij vuoigiđ. Sämitige haldâttâs miärádâsân lohtum almosvuáđustâlmijn lâi čujottum OA olmoošvuoigâvuotâkomitea uáiviláid, sämmilij jiešmeridemvuoigâdvuotân já juávkkutuhhiittem merhâšumán ääšist.

Alemus haldâttâhriehti páhudij, et miärádâs vuáđustâlmân kyeskee haldâttâhlaavâ 45 § 1 moomeent tulkkuumist kalga väldiđ huámmášumán vuáđulaavâ 2 § 3 momentist já 21 § tiättojejeijee vátámâšâid. Nuuvtpa árvuštâllâm náál lâi, lâi-uv sämitige haldâttâs vaidâleijee vuoigimvátámâš hilgodijnis vuáđustâllâm miärádâs nuuvt, et vaidâleijee vuoigâdvuotâ finniđ vuáđustâllum miärádâs já uuccâđ toos nubástus lâi torvejum.

Sämitige haldâttâs miärádâsâst iä šoddâm čielgâsin toh ääših já čielgiittâsah, moi keežild lâi keččum, et vaidâleijee ij tiävdám sämitiggeest adelum laavâ 3 §:st siäđudum iävtuid šoddâđ merkkejum sämitige vaaljâluvâttâlmân. Tuše tot, et miärádâsân lijjii lohtum almosvuáđustâlmeh, main čujottui OA olmoošvuoigâdvuotâkomitea uáiviláid, sämmilij jiešmeridemvuoigâdvuođáid já juávkkutuhhiitmân, ij tiävdám vátámâšâid, moh láá asâttum vuáđustâssáid haldâttâhlaavâ 45 §:st 1 momentist. Sämitige haldâttâs ličij kolgâm miärádâs addeldijnis árvuštâllâđ, teevdij-uv vaidâleijee sämitiggeest adelum laavâ 3 § jiešidentifikistemiävtu já monnii siämmáá ceehi 1-3 soojijn asâttum objektlijn kriterijn.

Tondiet ko sämitige haldâttâh ij lamaš jieijâs vuáđustâlmijn árvuštâllâm mainâšum kriterij tevdâšume, alemus haldâttâhrievtist iä lamaš máhđulâšvuođah árvuštâllâđ vaidâleijee vaidâlus keežild, lâi-uv sämitige haldâttâs vuáđudâm jieijâs miärádâs sämitiggeest adelum laavâst siäđudum kriteráid. Nuuvtpa alemus haldâttâhriehti ij váldám vuosâlävkkin pele toos, lâi-uv vaidâleijee sämitiggeest adelum laavâ 3 §:st uáivildum sämmilâš.

Sämitige vaaljah áášánkullee ive ääigi lijjii jo toimâttum. Ko valdui huámmášumán, et sämitiggeest adelum laavâ 23 § 1 moomeent mield vaaljâlävdikodde ráhtá jienâstemvuoigâdvuođâlijn ulmuin vaaljâluvâttâllâm ovdebái vaaljâi vaaljâluvâttâllâm já aalmugregistervuáháduv tiäđui vuáđuld, koččâmušâst vaidâleijee merkkiimist áášánkullee ive vaaljâluvâttâlmân lâi ain-uv jiečânâs merhâšume čuávuváin vaaljâin.

Sämitige haldâttâs miärádâs komettui laavâvuástásâžžân já äšši macâttui sämitige haldâttâsân uđđâsist kieđâvuššâm náál.

Suomâ vuáđulaahâ 2 § 3 moomeent já 21 §
Haldâttâhlaahâ 45 § 1 moomeent
Laahâ sämitiggeest 3 §, 4 a § já 23 § 1 moomeent

Kei já vrd. KHO 2019:123